แนวคิดสู่อิสรภาพทางการเงิน เกษียณรวย เกษียณไว ทำได้จริง

การเกษียณอายุการทำงานไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่คนที่มีอายุครบหกสิบปีอีกต่อไป ในยุคปัจจุบัน แนวคิดเรื่องอิสรภาพทางการเงินและการเกษียณตั้งแต่อายุยังน้อย หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อกลุ่มคนที่ต้องการเกษียณไว ได้กลายเป็นเป้าหมายหลักของคนรุ่นใหม่ที่ต้องการออกแบบชีวิตด้วยตนเอง การไม่ต้องตื่นเช้าเพื่อไปทำงานที่ไม่ได้รัก การมีเวลาไปทำในสิ่งที่สนใจ และการมีกระแสเงินสดเข้ามาจุนเจือชีวิตอย่างต่อเนื่องโดยไม่ต้องพึ่งพางานประจำ คือนิยามของชีวิตที่หลายคนใฝ่ฝัน ทว่าการจะไปถึงจุดนั้นได้จริงโดยไม่เจ๊งกลางทาง จำเป็นต้องอาศัยแนวคิดที่ถูกต้อง การวางแผนที่รัดกุม และวินัยที่เข้มงวด

นิยามที่แท้จริงของอิสรภาพทางการเงิน

คนส่วนใหญ่มักเข้าใจผิดว่าอิสรภาพทางการเงินหมายถึงการมีเงินเก็บในบัญชีเป็นร้อยล้านหรือการใช้ชีวิตอย่างหรูหราฟุ่มเฟือย แต่ในความเป็นจริง อิสรภาพทางการเงินหมายถึงการที่คุณมีรายได้จากสินทรัพย์หรือที่เรียกว่าแพสซีฟอินคัม มากกว่าหรือเท่ากับค่าใช้จ่ายในการดำรงชีวิตของคุณ

เมื่อใดก็ตามที่รายได้จากสินทรัพย์ของคุณสามารถครอบคลุมค่ากิน ค่าอยู่ ค่ารักษาพยาบาล และค่าใช้จ่ายอื่นๆ ทั้งหมดได้โดยที่คุณไม่ต้องเอาเวลาไปแลกเงิน เมื่อนั้นคุณก็ถือว่ามีอิสรภาพทางการเงินแล้ว สิ่งนี้ช่วยให้คุณมีสิทธิ์เลือกที่จะทำงานหรือไม่ทำงานก็ได้ โดยขจัดความกังวลเรื่องเงินออกไปจากชีวิตโดยสิ้นเชิง

เสาหลักสำคัญสู่การเกษียณรวยและเกษียณไว

การจะสร้างเป้าหมายนี้ให้เกิดขึ้นจริงได้ ไม่ใช่เรื่องของโชคชะตาแต่เป็นเรื่องของกลยุทธ์ นักเดินทางสู่ความมั่งคั่งจำเป็นต้องสร้างและประคับประคองเสาหลักทั้งสี่ประการนี้ให้แข็งแกร่ง

1. การบริหารและปรับเปลี่ยนมายด์เซ็ตทางการเงิน

ทุกความสำเร็จเริ่มต้นจากความคิด หากคุณยังมีความเชื่อว่าการรวยเป็นเรื่องของคนอื่น หรือคิดว่าการเก็บเงินเป็นเรื่องที่ทำไม่ได้ มายด์เซ็ตเหล่านี้จะเป็นกำแพงกั้นคุณไว้ การเกษียณไวต้องการความเชี่ยวชาญในการควบคุมความต้องการของตัวเอง คุณต้องมองเงินเป็นเครื่องมือในการสร้างอิสรภาพ ไม่ใช่เครื่องมือในการซื้อวัตถุสิ่งของเพื่ออวดสถานะทางสังคม การเข้าใจความแตกต่างระหว่างความต้องการและความจำเป็นคือจุดเริ่มต้นของการประหยัดที่มีประสิทธิภาพ

2. การเพิ่มพูนรายได้จากหลากหลายช่องทาง

การประหยัดเพียงอย่างเดียวอาจทำให้คุณเกษียณได้ แต่อาจไม่ทำให้คุณเกษียณได้ไว การเพิ่มรายได้คือการเร่งความเร็วที่ดีที่สุด ในยุคดิจิทัลเช่นนี้ การมีรายได้ทางเดียวจากงานประจำถือเป็นความเสี่ยง คุณควรพัฒนาทักษะที่ตลาดต้องการเพื่อสร้างรายได้เสริม ไม่ว่าจะเป็นการรับงานอิสระ การสร้างคอนเทนต์ออนไลน์ การเป็นที่ปรึกษา หรือการเริ่มต้นธุรกิจขนาดเล็กที่ใช้เงินลงทุนต่ำ ยิ่งคุณมีช่องทางรายได้มากเท่าไหร่ คุณยิ่งมีเงินเหลือไปลงทุนเพื่อสร้างสินทรัพย์ได้รวดเร็วขึ้นเท่านั้น

3. การลงทุนเพื่อเปลี่ยนเงินออมเป็นสินทรัพย์

เงินที่นอนนิ่งอยู่ในบัญชีออมทรัพย์จะถูกลดทอนมูลค่าลงทุกปีด้วยอัตราเงินเฟ้อ การจะเกษียณได้อย่างมั่นคง เงินของคุณต้องทำงานหนักไม่แพ้ตัวคุณ คุณจำเป็นต้องศึกษาเรื่องการลงทุนในสินทรัพย์ที่สร้างผลตอบแทนได้ดีในระยะยาว เช่น หุ้นเติบโต กองทุนรวมดัชนี อสังหาริมทรัพย์ให้เช่า หรือพันธบัตรรัฐบาล การจัดพอร์ตการลงทุนที่เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงที่รับได้และช่วงอายุ จะช่วยเร่งให้พอร์ตการลงทุนเติบโตจนถึงจุดที่สร้างรายได้ส่งกลับมาให้คุณใช้จ่ายได้อย่างเพียงพอ

4. การปกป้องความมั่งคั่งไม่ให้รั่วไหล

การหาเงินได้มากและลงทุนได้ดีอาจไร้ความหมายหากคุณไม่มีระบบป้องกันความเสี่ยงที่ดี วิกฤตการณ์ที่ไม่คาดฝัน เช่น การเจ็บป่วยรุนแรง อุบัติเหตุ หรือความเสียหายต่อทรัพย์สินขนาดใหญ่ สามารถพรากเงินเก็บทั้งชีวิตของคุณไปได้ในพริบตา การวางแผนทำประกันสุขภาพ ประกันชีวิต และประกันวินาศภัยอย่างเหมาะสม จึงเป็นเสาหลักที่ช่วยอุดรอยรั่วและสร้างความมั่นใจว่าแผนการเกษียณของคุณจะไม่พังทลายลงกลางคัน

สูตรคำนวณตัวเลขเพื่อเป้าหมายการเกษียณ

การตั้งเป้าหมายลอยๆ ว่าอยากมีเงินเยอะๆ มักไม่นำไปสู่ความสำเร็จ คุณจำเป็นต้องเปลี่ยนเป้าหมายให้เป็นตัวเลขที่ชัดเจน วิธีการคำนวณเงินกองกลางที่ต้องมีก่อนเกษียณที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลคือ กฎยี่สิบห้าเท่า ของค่าใช้จ่ายรายปี

ขั้นตอนการคำนวณเริ่มต้นจาก ให้คุณประเมินค่าใช้จ่ายหลังจากที่คุณเกษียณแล้วว่าต้องใช้เงินเดือนละเท่าไหร่ ตัวอย่างเช่น หากคุณคิดว่าต้องใช้เงินเดือนละสี่หมื่นบาท เท่ากับว่าคุณจะมีค่าใช้จ่ายปีละสี่แสนแปดหมื่นบาท เมื่อนำตัวเลขนี้ไปคูณด้วยยี่สิบห้า จะได้ผลลัพธ์เท่ากับสิบสองล้านบาท ตัวเลขสิบสองล้านบาทนี้คือเป้าหมายเงินกองกลางรวมที่คุณต้องมีในสินทรัพย์ลงทุน

เมื่อคุณมีเงินก้อนนี้แล้ว ตามหลักสถิติมักระบุว่าคุณสามารถถอนเงินออกมาใช้ได้ปีละสี่เปอร์เซ็นต์ โดยที่เงินก้อนใหญ่ของคุณจะยังคงทำงานและเติบโตชนะเงินเฟ้อ ทำให้คุณมีเงินใช้ไปตลอดชีวิตโดยที่เงินไม่หมดไปเสียก่อน

ข้อผิดพลาดที่ต้องระวังบนเส้นทางสู่ความสำเร็จ

หนทางสู่อิสรภาพทางการเงินไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ และมีกับดักมากมายที่พร้อมจะทำให้คุณล้มเหลว หากคุณไม่ระมัดระวังสิ่งเหล่านี้

• กับดักไลฟ์สไตล์หรูหราตามรายได้: เมื่อคุณมีรายได้เพิ่มขึ้น ค่าใช้จ่ายของคุณมักจะเพิ่มตามเป็นเงาตามตัว เช่น เปลี่ยนรถใหม่ ซื้อของแบรนด์เนม หรือกินอาหารหรูบ่อยขึ้น สิ่งนี้เรียกว่าภาวะไลฟ์สไตล์เฟ้อ ซึ่งจะทำให้คุณไม่มีเงินเหลือไปลงทุนเพิ่ม

• การลงทุนในสิ่งที่ไม่รู้เพราะความโลภ: การอยากเกษียณไวอาจทำให้คุณหลงเชื่อแชร์ลูกโซ่หรือการลงทุนที่อ้างผลตอบแทนสูงเกินจริงในระยะเวลาอันสั้น จำไว้ว่าการลงทุนที่มีความเสี่ยงสูงโดยไม่มีความรู้คือหนทางสู่ความยากจน ไม่ใช่อิสรภาพ

• การละเลยการดูแลสุขภาพตนเอง: การโหมทำงานหนักและเคร่งเครียดกับการหาเงินจนละเลยการดูแลร่างกาย อาจทำให้คุณมีเงินร้อยล้านในวันที่สายเกินไป เป้าหมายการเกษียณรวยจะไม่มีประโยชน์เลยหากคุณต้องใช้เงินทั้งหมดนั้นไปกับการรักษาตัวในโรงพยาบาล

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอิสรภาพทางการเงินและการเกษียณไว

หากเริ่มต้นวางแผนทางการเงินช้าในวัยสี่สิบปีจะยังสามารถเกษียณไวได้จริงหรือไม่

แม้ว่าการเริ่มต้นตอนอายุสี่สิบปีอาจจะทำให้เสียเปรียบเรื่องระยะเวลาในการทำงานของดอกเบี้ยทบต้นเมื่อเทียบกับคนที่เริ่มตอนอายุยี่สิบปี แต่ก็ยังสามารถเกษียณไวและรวยได้จริง สิ่งที่ต้องทำคือการเพิ่มอัตราการออมให้สูงขึ้นอย่างจริงจัง เช่น ออมให้ได้ห้าสิบเปอร์เซ็นต์ของรายได้ นำความเชี่ยวชาญในวิชาชีพมาสร้างรายได้เสริมมูลค่าสูง และเลือกกลุ่มสินทรัพย์ลงทุนที่เน้นการเติบโตอย่างรอบคอบ เวลาที่น้อยลงสามารถชดเชยได้ด้วยเงินลงทุนที่เข้มข้นและวินัยที่มากกว่าปกติ

เราจะจัดการกับความเบื่อหน่ายหรือความรู้สึกไร้ค่าอย่างไรหลังจากเกษียณไวได้สำเร็จแล้ว

นี่คือปัญหาทางจิตวิทยาที่พบได้บ่อยในกลุ่มคนที่เกษียณเร็ว การเกษียณไวไม่ได้หมายถึงการนอนอยู่เฉยๆ บนเตียงหรือการเที่ยวเล่นไปวันๆ แต่หมายถึงอิสรภาพในการเลือกทำกิจกรรมที่คุณรักจริงๆ นักลงทุนที่เกษียณไวหลายคนผันตัวไปทำงานอาสาสมัคร ทำสวน ปลูกต้นไม้ เขียนหนังสือ เรียนรู้ทักษะใหม่ๆ หรือแม้แต่ตั้งบริษัทชุมชนโดยไม่เน้นผลกำไร การวางแผนกิจกรรมหลังเกษียณจึงมีความสำคัญไม่แพ้การวางแผนเรื่องเงิน

การมีบุตรและครอบครัวจะทำให้แผนการเกษียณไวพังทลายลงไปเลยใช่ไหม

การมีครอบครัวและลูกทำให้ค่าใช้จ่ายโดยรวมเพิ่มขึ้นอย่างแน่นอนและอาจทำให้เป้าหมายการเกษียณไวต้องขยับระยะเวลาออกไปบ้าง แต่ไม่ได้หมายความว่าจะทำไม่ได้ สิ่งสำคัญคือการพูดคุยและปรับความเข้าใจเรื่องแนวคิดทางการเงินกับคู่ชีวิตให้ตรงกัน การวางแผนทุนการศึกษาของลูกล่วงหน้าผ่านการลงทุนในกองทุนรวม และการปลูกฝังวินัยทางการเงินที่ดีให้กับลูกตั้งแต่ยังเด็ก จะช่วยให้ครอบครัวสามารถเดินหน้าสู่อิสรภาพทางการเงินร่วมกันได้

เราควรเลือกเคลียร์หนี้สินทั้งหมดให้หมดก่อน หรือควรแบ่งเงินไปลงทุนควบคู่กันไป

แนวทางที่เหมาะสมที่สุดคือการดูที่อัตราดอกเบี้ยของหนี้สินเป็นหลัก หากเป็นหนี้สินที่มีดอกเบี้ยสูง เช่น หนี้บัตรเครดิตหรือหนี้นอกระบบ คุณควรมุ่งเน้นการจ่ายหนี้เหล่านี้ให้หมดเร็วที่สุดเพราะไม่มีการลงทุนทั่วไปประเภทใดที่ให้ผลตอบแทนชนะดอกเบี้ยมหาโหดเหล่านั้นได้ แต่หากเป็นหนี้สินระยะยาวที่มีดอกเบี้ยต่ำ เช่น หนี้บ้าน คุณสามารถจ่ายค่างวดตามปกติและแบ่งเงินส่วนที่เหลือไปลงทุนในสินทรัพย์ที่สร้างผลตอบแทนได้สูงกว่าอัตราดอกเบี้ยบ้านควบคู่กันไปได้

แพสซีฟอินคัมรูปแบบใดที่เหมาะที่สุดสำหรับคนที่ไม่ชอบความเสี่ยงในตลาดหุ้น

สำหรับคนที่ไม่ต้องการเผชิญความผันผวนของตลาดหุ้น สินทรัพย์ทางเลือกที่สามารถสร้างกระแสเงินสดได้ดีประกอบด้วย การลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลระยะยาว หุ้นกู้ภาคเอกชนที่มีอันดับความน่าเชื่อถือสูง เงินฝากประจำพิเศษของธนาคารที่มีการคุ้มครอง หรือการลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ขนาดเล็กที่อยู่ในทำเลที่มีความต้องการเช่าสูง แม้ผลตอบแทนโดยรวมอาจจะไม่หวือหวาเท่าหุ้น แต่ก็ให้ความมั่นคงและสม่ำเสมอของรายได้ที่ตอบโจทย์ความสบายใจได้ดีกว่า

คำว่าเงินเฟ้อจะส่งผลกระทบต่อเป้าหมายเงินกองกลางที่เราคำนวณไว้ในปัจจุบันอย่างไร

เงินเฟ้อคือปัจจัยที่ทำให้ข้าวของแพงขึ้นและทำให้มูลค่าของเงินลดลง ตัวเลขสิบสองล้านบาทที่คุณคำนวณได้ในวันนี้ อาจมีอำนาจซื้อลดลงในอีกยี่สิบปีข้างหน้า ดังนั้นในขั้นตอนการวางแผนและคำนวณเงินเกษียณ คุณจำเป็นต้องบวกอัตราเงินเฟ้อเฉลี่ยประมาณปีละสองถึงสามเปอร์เซ็นต์เข้าไปด้วย หรือเลือกใช้เครื่องมือลงทุนที่สามารถเติบโตชนะเงินเฟ้อได้โดยอัตโนมัติ เช่น หุ้นของบริษัทที่มีอำนาจในการปรับราคาสินค้าตามเงินเฟ้อ เพื่อป้องกันไม่ให้เงินเก็บของคุณด้อยค่าลงในอนาคต